​រឿង​ប្រលោមលោក

This slideshow requires JavaScript.

ពិធីបុណ្យកឋិនទាន

 kathen

១.    ប្រភពនៃបុណ្យកឋិន

        ចាប់ពីសម័យពុទ្ធកាល ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់​ទើបនឹងបានត្រាសដឹងថ្មីៗ    ទ្រង់បានឲ្យ​ព្រះភិក្ខុសង្ឃទាំងអស់ ប្រើប្រាស់តែចីវរ ឥតម្ចាស់      គឺជាសម្ពត់ដែល​ព្រះសង្ឃ​ទទួលបានដោលបង្សុកូលយក​ពីព្រៃស្មសាន     ឫយកពីគំនរ​សម្រាម​មកប៉ះជា​បំណាស់ៗ​ធ្វើជា   ត្រៃចីវរស្លៀកដណ្តប់។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃ  ១៥ កើត  ខែអស្សុជ  ជាថ្ងៃចេញ​វស្សា​ព្រះភិក្ខុសង្ឃ​នៅស្រុកបាវាល​ចំនួន ៣០អង្គ មានត្រៃចីវរទទឹកជោកដោយទឹកភ្លៀងគ្រប់អង្គៗ       នៅពេលដែលព្រះសង្ឃទាំង​នោះមកថ្វាយបង្គំ​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ជាអង្គម្ចាស់។

        ក្រោយពីព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ទត​ឃើញនូវហេតុនៃ​ព្រះសង្ឃទាំង ៣០អង្គ ដូចពោលមក

ខាងលើនោះ​ព្រះអង្គក៏ទ្រង់​អនុញ្ញាតឲ្យ​ព្រះភិក្ខុសង្ឃ​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ទាំងអស់​ទទួល​ក្រាល​គ្រង​នូវសម្ពត់​កឋិន ឫកឋិន​ចីវរជាចីវរ​ដែលមាន​ម្ចាស់ឡើង។ លុះសម័យ​ក្រោយមក​ ទើប​ឧបាសក ឧបាសិកា ពុទ្ធសានិក បាននាំគ្នា​ធ្វើបុណ្យ​កឋិនទាន​តរៀង​មក។ រយៈកាល​ដែលអាច​ធ្វើបុណ្យ​កឋិនទាន​បាន​តាម​ពុទ្ធា​នុញ្ញាត​គឺ ១ខែ ឫ២៩ថ្ងៃ ដោយ​គិត​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​១​ រោជ​ ខែអស្សុជ​រហូត​ទៅដល់ ថ្ងៃ ១៥កើត ខែកត្តិក ដែលគេហៅថា “ កឋិនកាល ​ឫជា​រដូវ​កឋិន​ទាន​”​​។

២.    ពិធីបុណ្យកឋិនទាន

តាម​សម័យកាល​បច្ចុប្បន្នដោយ ឧបាសក ឧបាសិកា​មានសទ្ធា​ជ្រះថ្លាក្នុងការ​គោរពព្រះពុទ្ធសាសនា    ហើយចង់ឲ្យ ភិក្ខុសង្ឃក្រាល​គ្រងអនុមោទនា​បានអានិសង្ឃ​៥​ប្រការ​តាម​ពុទ្ធានុញ្ញាតផងនោះ និង​ចង់ឲ្យម្ចាស់​ទាន​ទទួល​បាននូវ​អានិសង្ឃ​ដែល​កើត​អំពី​កឋិនទាន​ ឫ ជាកាលដែល​មានផលច្រើនផង និងចង់ឲ្យការ​សិក្សាធម៌​វិន័យ​ពុទ្ធសាសនា​ព្រមទាំង​ការ សិក្សា​អក្សរសាស្រ្ត​ឲ្យ

បាន​លូតលាស់​ផងនោះ ក៏ការធ្វើ​បុណ្យកឋិនទាន​នេះក្លាយ​ទៅជាការ​ហែហម​យ៉ាងគគ្រឹក​គគ្រេងដោយមាន​វត្ថុផ្សេងៗ​រៀបជាគ្រឿង​រណ្តាប់។

គ្រឿងរណ្តាប់ទាំងឡាយសម្រាប់រៀបចំបុណ្យកឋិនទានមានបីប្រភេទដូចជាៈ

chivor

–       រណ្តាប់អង្គកឋិន១ សម្រាប់ប្រគេនព្រះថេរៈដែលក្រាលគ្រងមានៈ ចីវរ១ត្រៃ( ស្បង់ ជីពរសង្ឃាដី អង្ស័ក វត្ថពន្ធ បាត្រ ផ្លិត កំសៀវទឹក តម្រងទឹក ចានស្រាក់ ចាន ស្លាបព្រា កន្ទេល ខ្នើយតែ ស្ករ​ ទៀន ធូប ឈើគូសជាដើម)។

–       រណ្តាប់ញត្តិមាន២ :សម្រាប់ប្រគេនព្រះថេរៈ២អង្គដែលសូត្រញាត្តិមានៈ ចីវរមួយលៀង( ស្បង់១ ជីពរ១ និងបរិក្ខាផ្សេងៗទៀតដូចជារណ្តាប់នៃអង្គកឋិនដែរ តែលើកលែងតែបាត្រចេញ)

–       រណ្តាប់បរិវាកឋិនទាន :សម្រាប់ប្រគេន​ដល់ព្រះសង្ឃ​ដែលគង់​ចាំព្រះវស្សា​ក្នុងទីវត្ត​ទាំងអស់មានៈ មានស្បង់ ជីពរបរិក្ខាផ្សេងៗ​ទៀតជាច្រើនលើកលែងតែបាត្រចេញ និងព្រមទាំង​បច្ចយ័សម្រាប់​ប្រគេនព្រះសង្ឃ និងបច្ចយ័សម្រាប់សង្កត់ត្រៃ សម្រាប់​ទំនុកបំរុងវត្ត​អារាមសម្រាប់កសាង​ព្រះវិហារ សាលាឆាន់ គុដ ឫសាលារៀនជាដើម។

៣.    ការរៀបចំបុណ្យកឋិនទាននាពេលបច្ចុប្បន្ន

ជាដំបូង ម្ចាស់អង្គកឋិនទានត្រូវរៀបចំ​គ្រឿងប្រដាប់​ឲ្យបានសព្វគ្រប់​ដើម្បីត្រៀមរៀបចំ​តាមកម្មវិធី​ដូចត​ទៅ ៖​

. ពេលល្ងាច : និមន្ត​ព្រះសង្ឃ​ចម្រើន​ព្រះបរិត​នៅក្នុង​ គេហដ្ឋាន ឫនៅ​ក្នុងវត្តអារាម​របស់គេ។ ពេលចប់​ពិធីចម្រើន​ព្រះបរិតគេ​និមន្តព្រះធម្ម​កថិក១អង្គឲ្យសម្តែង​ព្រះធម៌ទេសនា។

. ពេលព្រឹក : ម្ចាស់អង្គកឋិនទាន​ត្រូវរៀបចំ​ដង្ហែអង្គកឋិនទៅកាន់​វត្តអារាមដែលត្រូវ

ដាក់។ មុននឹងចូលក្នុងព្រះវិហារ ក្បួនដង្ហែអង្គកឋិនទានត្រូវហែប្រទក្សិណព្រះវិហារបីជុំសិន។ នៅក្នុងព្រះវិហារគេនាំគ្នាក្រាបថ្វាយបង្គំ​ព្រះពុទ្ធបដិមា និងព្រះសង្ឃបន្ទាប់មកម្ចាស់កឋិនបាន

យកកឋិនចីវរទៅតម្កល់ទុកក្នុងហត្ថបាស​ដែលដាក់នៅចម្ងាយ១ហត្ថ ១ចំអាម ពីទី​អង្គុយ​ជំនុំ​

សង្ឃនមសស្ការចំពោះព្រះរតនត្រ័យសមាទានសីលរួចវេរនូវកឋិនចីវរប្រគេនចំពោះព្រះ

សង្ឃ​ដែលគង់ចាំព្រះវស្សាអស់កាលត្រីមាស។

.  ចំពោះព្រះសង្ឃ : បន្ទាប់ពីបាន​ទទួល​នូវកឋិន​ចីវរដោយ​ពិនិត្យមើល​ឃើញថា​ត្រឹមត្រួវតាមវិន័យសព្វគ្រប់ហើយក៏អមលោក(ប្រកាសប្រាប់)    ឲ្យព្រះភិក្ខុ​១អង្គ​ក្នុងចំនោម​ជំនុំ​សង្ឃដែល​យល់ថាគួរក្រាល​គ្រងនូវអង្គ​កឋិនទាននោះ    និងចាត់ព្រះភិក្ខុ​ឲ្យសូត្រញាត្តិ​ជាភាសាបាលី​ដើម្បីប្រគល់នូវចីវរ​ចំពោះ​ព្រះភិក្ខុនោះ  ព្រះភិក្ខុនោះបាន​យកកឋិនចីវរ​ជាអង្គកឋិន​នោះមក​ក្រាលគ្រង រួចប្រកាស​ប្រាប់ជំនុំ​សង្ឃជា​ភាសា​បាលីឲ្យ​អនុមោទនា​ត្រេក​អរ​តាមជាភាសាបាលីដែរ។     កាលបើ​ព្រះភិក្ខុ១អង្គ​បានក្រាលគ្រង និងជំនុំសង្ឃ​ជាច្រើន​បានអនុមោទនា​ស្រេចហើយ     ទើបថ្វាធ្យាយ ធម៌ជា​ភាសា​បាលីផ្សាយ​នូវ​ផលា​និសង្ឃ​ដល់​ទាយក​ទាយិកា​វិញ។        ពេលចប់ហើយ ឧបាសក ឧបាសិកា សូត្រ​យំកិញ្ចិឧទិ្ទស មគ្គផល ជូនដល់អ្នក​មានគុណរៀងៗខ្លួន ព្រមទាំងសត្វលោក។

ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ វប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ

រៀបរៀងដោយ បេក្ខបណ្ឌិត យឹម សំណាង

បោះពុម្ភផ្សាយឆ្នាំ ២០០៨

ពង្សាវតាខ្មែរ

ពង្សាវតាខ្មែរ